به صبر آسیا کهنه حلوا شود! ( روزنامه جام جم)

شاعر: اسماعیل امینی

06 اسفند 1391 | 1425 | 0

 

در روزگاران پیشین ، نوعی ازبی معنا گویی در شعر رایج بود که به "تزریق گویی" موسوم است. تزریق نه به معنای امروز آن که اصطلاحی است در پزشکی ، بلکه به معنای فریبندگی ، برگرفته  از کلمۀ " زرق"   به معنای دروغ و نیرنگ است.

نمونه اش همین مصراعی که در عنوان این نوشته آمده است و بخشی است از این ابیات مشهور از شعر تزریق:

ز افسار زنبور و شلوار ببر

قفس می‌توان ساخت اما به صبر

که نعل از تحمل مربا شود

به صبر آسیا کهنه حلوا شود

 

باری سخن بر سر این نیست که بی معنا گویی در شعر، چه حاصلی دارد ؟ که جماعتی از اهل نظریه پردازی ، بی معنایی را از امتیازات شعر می‌دانند که در جای خود محل تأمل است.

اما در نثر به ویژه نثر علمی ونثر مکاتبات اداری ونوشته های رسانه ای ،   بی معنا گویی هیچ توجیهی ندارد؛ زیرا در این گونه نثرها، رسایی ، وضوح و سادگی سخن در خدمت انتقال معناست .

در چند سال اخیر گسترش رسانه ها وسرعت و سهولت انتشار نوشته ها کار را به جایی رسانده است که گویا کسی برای سلامت زبان و دست کم معنا داشتن جملات اهمیتی قائل نیست ،دو نمونه را نقل می کنم:

این بخشی از سخنرانی یک مسئول فرهنگی است: " امروز غرور این ملت ، به غیرت قاصدک های مقصد شناس، معرف بال هنرخال بلند پرواز مسیر کمال ، زلفی از جنس رضای حضرت ذوالجلال گره زده است."

این هم از یک مقالۀ نقد ادبی در نشریۀ کتاب هفته : " طنز در ژرفنای متن رسوخ کرده و خندۀ برآمده از آن در پی چیستی حقیقت اتفاق می‌افتد که در ذات خود مانند زهری تلخ اما کارگر جلوه می کند."

گونه‌ای دیگر این بی معنا نویسی و آشفتگی در زبان، متن هایی است که در رسانه های فراگیر به عنوان متون عاطفی و ترغیبی منتشر می‌شود و پر است از جملات بی ارتباط و غیرمنطقی، اما به ظاهر زیبا و با کلمات بلورین و رؤیایی ، چیزی شبیه حباب های رنگینی که از اسباب بازی کودکان تولید و در هوا پراکنده می شود، زیبا و چشم نواز اما فریبنده و ناپایدار.

 

 

 

 

در روزگاران پیشین ، نوعی ازبی معنا گویی در شعر رایج بود که به "تزریق گویی" موسوم است. تزریق نه به معنای امروز آن که اصطلاحی است در پزشکی ، بلکه به معنای فریبندگی ، برگرفته  از کلمۀ " زرق"   به معنای دروغ و نیرنگ است.

نمونه اش همین مصراعی که در عنوان این نوشته آمده است و بخشی است از این ابیات مشهور از شعر تزریق:

ز افسار زنبور و شلوار ببر

قفس می‌توان ساخت اما به صبر

که نعل از تحمل مربا شود

به صبر آسیا کهنه حلوا شود

 

باری سخن بر سر این نیست که بی معنا گویی در شعر، چه حاصلی دارد ؟ که جماعتی از اهل نظریه پردازی ، بی معنایی را از امتیازات شعر می‌دانند که در جای خود محل تأمل است.

اما در نثر به ویژه نثر علمی ونثر مکاتبات اداری ونوشته های رسانه ای ،   بی معنا گویی هیچ توجیهی ندارد؛ زیرا در این گونه نثرها، رسایی ، وضوح و سادگی سخن در خدمت انتقال معناست .

در چند سال اخیر گسترش رسانه ها وسرعت و سهولت انتشار نوشته ها کار را به جایی رسانده است که گویا کسی برای سلامت زبان و دست کم معنا داشتن جملات اهمیتی قائل نیست ،دو نمونه را نقل می کنم:

این بخشی از سخنرانی یک مسئول فرهنگی است: " امروز غرور این ملت ، به غیرت قاصدک های مقصد شناس، معرف بال هنرخال بلند پرواز مسیر کمال ، زلفی از جنس رضای حضرت ذوالجلال گره زده است."

این هم از یک مقالۀ نقد ادبی در نشریۀ کتاب هفته : " طنز در ژرفنای متن رسوخ کرده و خندۀ برآمده از آن در پی چیستی حقیقت اتفاق می‌افتد که در ذات خود مانند زهری تلخ اما کارگر جلوه می کند."

گونه‌ای دیگر این بی معنا نویسی و آشفتگی در زبان، متن هایی است که در رسانه های فراگیر به عنوان متون عاطفی و ترغیبی منتشر می‌شود و پر است از جملات بی ارتباط و غیرمنطقی، اما به ظاهر زیبا و با کلمات بلورین و رؤیایی ، چیزی شبیه حباب های رنگینی که از اسباب بازی کودکان تولید و در هوا پراکنده می شود، زیبا و چشم نواز اما فریبنده و ناپایدار.

 

 

 

اسماعیل امینی

امتیاز دهید:
Article Rating | امتیاز: 5 با 1 رای


نظرات

 



 
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.