میراث فرهنگی و تهی دستی انسان ( روزنامه جام جم)

شاعر: اسماعیل امینی

19 فروردین 1392 | 1748 | 0

 

 

 میراث فرهنگی چیست؟ با شنیدن این عبارت  ، بناهای تاریخی و اشیاء قدیمی را به یاد می‌آوریم . بناهای تاریخی که برای تماشاست ، ارزشمند است جاذبۀ گردشگری دارد اما اغلب ، قابل استفاده نیست حتی برخی از آنها ویرانه است.

اشیاء قدیمی هم برای غنی کردن گنجینه ها و پربار شدن موزه هاست ، این اشیاء اگر چه  بسیار گران بهاست اما در زندگی امروز کارآیی ندارد. یک شمشیر باستانی ، شاید به اندازۀ هزاران تفنگ قیمت داشته باشد اما حتی به اندازۀ یک تفنگ نمی تواند در جنگ مؤثر باشد.

این گونه اشیاء و بناها پشتوانۀ تاریخ و هویت ملی هستند و از نظر مطالعات تاریخی و فرهنگی بسیار ارزشمندند ، اما نقش چندانی در زندگی روزمره ندارند.

بخشی دیگر از میراث فرهنگی، مجموعه ای است از اندیشه ها، تجربه های زیستی که در قالب آثار علمی و هنری به جا مانده است.

اینک می توان پرسید که آیا این بخش از میراث فرهنگی نیزنظیر اشیاء و بناهای کهن ، فقط برای مفاخره و مطالعه و مشاهده است؟

برخی با شیفتگی نسبت به یافته های جدید چنین می پندارند که انسان امروز به اندیشه ها و آثار هنری گذشتگان نیازی ندارد و این گونه آثار نمی توانند در زندگی امروز نقشی داشته باشند.

برخی دیگر با هراس از هر گونه تحول براین پندارند که هر چه از گذشته به جا مانده به کمال است و بی نظیر است و هنرمندان و سخنوران امروز هرگز به آن مرتبه از کمال نمی رسند که بتوانند آثاری نظیر گذشتگان بیافرینند.

این نگاه اسطوره ای به گذشته به گونه ای است که راه را بر هر گونه نقد و ارزیابی آثار کهن می بندد و نکته در این جاست که با این نگاه اسطوره ای و مطلق گرا،  ارتباط گذشته با امروز گسسته می شود و آثار هنری و رهاوردهای اندیشه و زندگی پیشینیان ما ، بیش از آن که با واقعیت های زندگی انسانی  سنجیده شود با رؤیاها و خیالات رنگین دل بستگان به روزگاران کهن همسویی می کند.

این دو نگاه مطق گرا به رهاوردهای هنر و اندیشۀ گذشتگان ، زمینه را برای دور کردن این آثار از صحنۀ زندگی امروز فراهم می آورد به گونه ای که انسان امروز را به تهی دستی فکری و فرهنگی دچار می کند.

 

 

 میراث فرهنگی چیست؟ با شنیدن این عبارت  ، بناهای تاریخی و اشیاء قدیمی را به یاد می‌آوریم . بناهای تاریخی که برای تماشاست ، ارزشمند است جاذبۀ گردشگری دارد اما اغلب ، قابل استفاده نیست حتی برخی از آنها ویرانه است.

اشیاء قدیمی هم برای غنی کردن گنجینه ها و پربار شدن موزه هاست ، این اشیاء اگر چه  بسیار گران بهاست اما در زندگی امروز کارآیی ندارد. یک شمشیر باستانی ، شاید به اندازۀ هزاران تفنگ قیمت داشته باشد اما حتی به اندازۀ یک تفنگ نمی تواند در جنگ مؤثر باشد.

این گونه اشیاء و بناها پشتوانۀ تاریخ و هویت ملی هستند و از نظر مطالعات تاریخی و فرهنگی بسیار ارزشمندند ، اما نقش چندانی در زندگی روزمره ندارند.

بخشی دیگر از میراث فرهنگی، مجموعه ای است از اندیشه ها، تجربه های زیستی که در قالب آثار علمی و هنری به جا مانده است.

اینک می توان پرسید که آیا این بخش از میراث فرهنگی نیزنظیر اشیاء و بناهای کهن ، فقط برای مفاخره و مطالعه و مشاهده است؟

برخی با شیفتگی نسبت به یافته های جدید چنین می پندارند که انسان امروز به اندیشه ها و آثار هنری گذشتگان نیازی ندارد و این گونه آثار نمی توانند در زندگی امروز نقشی داشته باشند.

برخی دیگر با هراس از هر گونه تحول براین پندارند که هر چه از گذشته به جا مانده به کمال است و بی نظیر است و هنرمندان و سخنوران امروز هرگز به آن مرتبه از کمال نمی رسند که بتوانند آثاری نظیر گذشتگان بیافرینند.

این نگاه اسطوره ای به گذشته به گونه ای است که راه را بر هر گونه نقد و ارزیابی آثار کهن می بندد و نکته در این جاست که با این نگاه اسطوره ای و مطلق گرا،  ارتباط گذشته با امروز گسسته می شود و آثار هنری و رهاوردهای اندیشه و زندگی پیشینیان ما ، بیش از آن که با واقعیت های زندگی انسانی  سنجیده شود با رؤیاها و خیالات رنگین دل بستگان به روزگاران کهن همسویی می کند.

این دو نگاه مطق گرا به رهاوردهای هنر و اندیشۀ گذشتگان ، زمینه را برای دور کردن این آثار از صحنۀ زندگی امروز فراهم می آورد به گونه ای که انسان امروز را به تهی دستی فکری و فرهنگی دچار می کند.

اسماعیل امینی

امتیاز دهید:
Article Rating | امتیاز: با 0 رای


نظرات

 



 
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.